Gazeteistasyon / Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Diyarbakır İl Başkanı Abdullah Atik, Altılı Masa’nın dün açıklanan Anayasa değişikliği önerisi hakkında değerlendirmede bulundu.
Millet İttifakı’nın hazırladığı Anayasa değişikliği önerilerinin temel olarak üç ana unsur üzerinde yoğunlaştığını dile getiren Atik, bunların Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile tersyüz edilen kuvvetler ayrılığı ilkesinin ana ögeleri olan yasama, yürütme ve yargı alanlarını kapsadığını söyledi. Hazırlanan önerinin temel olarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni ortadan kaldırma hedefinde olduğunu dile getiren Atik, düzenleme ile Cumhurbaşkanının tek başına alabileceği kararlar ve yetkilerinin sınırlandığını söyledi.
'Yürütme erkini tek başına kullanma yetkisi'
Hali hazırdaki sistemin Cumhurbaşkanına yürütme erkini tek başına kullanma yetkisi verdiğini, bunun dışında yasamayı da boyunduruğu altında tutup, yargıyı da atamalarla kendisine bağladığını dile getiren Atik, bu sistemin ülkeyi içinde bulunulan yönetilemez duruma sürüklediğini ifade etti.
Yeni sistemle Cumhurbaşkanının partili olamayacağını belirten Atik, 7 yıllığına sadece bir kez seçilebileceğini kaydetti. Atik, önerilen sistemle Cumhurbaşkanının TBMM tarafından kabul edilen uluslararası anlaşmalardan, İstanbul Sözleşmesi’nde olduğu gibi sadece bir imza ile çıkmasının da engellendiğini dile getirdi.
Yeni öneriyle yürütmenin Bakanlar Kurulu’nda kalacağını ifade eden Atik, ancak TBMM’nin de geniş bir denetleme yetkisi olacağını ifade etti.
Sistem değişikliği ile seçim barajının yüzde 3’e indirildiğini de kaydeden Atik, böylelikle TBMM’nin temsil gücünün de artacağını belirtti. Yeni sistemle hükümet kurmanın kolaylaşacağını ancak hükümet krizine yol açmamak için yeni hükümetin kurulması garanti altına alınmadan güvensizlik oyu verilemeyeceğinin öngörüldüğünü söyledi. Atik yeni sistemle 600 üyeli TBMM’nin sayısı 15’i geçmeyecek üyesinin de yurtdışı seçmeni temsil edecek şekilde dağıtılacağını ifade etti. Atik ayrıca parti kapatmak için de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kesin kanıtlar sunarak TBMM’den izin alması gerekeceğini dile getirdi.
Yeni sistemle yargının da güçlendirildiğini ve bağımsızlığının garanti altına alındığını anlatan Atik, Anayasa Mahkemesi üye sayısının 17’den 22’ye, daire sayısı da 2’den 4’e çıkarıldığını, Cumhurbaşkanının atayacağı üye sayısının ise 2 ile sınırlandığını vurguladı. Bu 2 üyenin de mahkemenin röportörleri arasından seçilmesinin öngörüldüğünü ifade etti.
Savunma ve iddia makamları eşit olacak
Atik, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun da keyfi atamalar ve sürgünleri önlemek için ikiye ayrılacağını ve hâkimlere coğrafi teminat getirileceğini söyledi.
Paketteki en önemli değişikliklerden birinin mahkeme salonlarındaki düzene ilişkin olacağını anlatan Atik, duruşmalarda iddia ve savunma makamlarının, yani savcı ve avukatın eşitliği ilkesinin Anayasa önerisi içinde yer aldığını dile getirdi. Atik, Yüksek Seçim Kurulu’nun kararlarının da Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesinin önünün de açıldığına dikkat çekti.
Atik, 12 Eylül rejiminin bir ürünü olarak sürekli eleştirilen ve akademik dünyanın üzerindeki en önemli baskı unsuru olan Yüksek Öğretim Kurulu’nun da lağvedileceğini ifade etti.
