Ahmet Sümbül /
Sur ilçesinde 5 yıl önce yaşanan çatışmaların ardından tahrip edilen, yıkılan ve molozları iş makineleriyle Dicle Üniversitesi kampüsü içindeki alana gömülen tarihi yapılardan bugün herhangi bir iz kalmamış durumda. Evlerle birlikte artık bazı mahalle, okul, sağlık merkezi, sokak ve meydanlardan da bir iz yok. Çatışmalardan etkilenmeyen yapıların bir kısmı da bu yıkımdan nasibini aldı ve izleri tarihe karıştı.

Avrupa Konseyi Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Envanteri kapsamında Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından daha önce yapılan bir çalışmada Diyarbakır'ın Kültür Envanteri çıkarıldı.
Bu envanter çalışması kapsamında, Sur’da bulunan ve çoğu 'anıtsal' olarak tescillenen yapılar da aralarında arkeolog, sanat tarihçisi ve mimarlardan oluşan bir heyet tarafından fotoğraflanarak kayıt altına alındı.

Sur'da Aralık 2015 ile Mart 2016 tarihleri arasında yaşanan çatışmalar sonrasında, kayıt altına alınan anıtsal yapıların kaçının zarar gördüğü, kaçının yok edildiği konusunda resmi bir açıklama yok. Sokağa çıkma yasağının halen devam ettiği Fatihpaşa, Cemal Yılmaz, Hasırlı, Savaş ve Dabanoğlu mahallelerine basın mensupları, sivil toplum kuruluş temsilcileri ve mülk sahiplerinin de girişine izin verilmediği için kaç yapının yerinde olduğu bilinmiyor. Ancak uydu fotoğrafları ve çıplak gözle yapılan gözlemlerde, bu 5 mahallede bulunan yapıların yüzde 95'inin yerinde olmadığı net olarak görülebiliyor.

Diyarbakır Müze Müdürlüğü kayıtlarında bulunan ve çoğundan bir iz bile kalmayan 5 mahalleden
Fatihpaşa Mahallesindeki Altay Sokak, Bıyıklı Mehmet Paşa Sokak, İç Kurşunlu Sokak, Karakol Sokak, Kurşunlu Sokak, Paşa Hamamı Sokak, Şaloğlu Sokak, Yağcı Sokak, Yılmaz Sokak, Yenikapı Sokak, Altay Sokak, Sabuncu Sokak, Karakol Geçidi Sokak'ta bir zamanlar yer alan anıtsal yapılar...
[gallery ids='9915,9916,9917,9918,9919,9920,9921,9922,9923,9924,9925,9926,9927,9928,9929,9930,9931,9932,9933,9934,9935,9936,9937,9938,9939,9940,9941,9942,9943,9944,9945,9946,9947,9948,9949,9950,9951,9952,9953,9954,9956,9957,9958,9959,9960,9961']