Türkiye, 2016 yılında Fırat Kalkanı Harekâtı, 2018 yılında Zeytin Dalı Harekâtı ve 2019 yılında Barış Pınarı Harekâtı ile Suriye’deki savaşa müdahil olarak ticari faaliyetlerin önünü açarak tek taraflı olarak açılan kapı ile Afrin’den Türkiye’ye getirilen zeytin ve bu zeytinlerden üretilen zeytinyağı ciddi tartışmalara neden oldu. HDP Adana Milletvekili Tülay Hatimoğulları, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin yazılı yanıtlaması amacıyla soru önergesi verdi.
Hatimoğulları, Afrinli zeytin üreticilerinin mağduriyetinin yanı sıra, Türkiye’deki zeytin üreticilerinin de mağdur olduğunu ifade ederek, ‘’Afrin’den Türkiye’ye taşınan zeytinyağının Tarım Bakanlığı tarafından şirketlere ucuza satılması nedeni ile; Türkiye’de üretilen zeytinyağının litre fiyatı ciddi şekilde düşmektedir. Zeytincilikte üretim sürecinin başta gelen girdi kalemlerinin maliyetindeki artışın yanında ticari rekabete açık olmayan Afrin zeytinyağları nedeni ile zeytinyağı üreticilerinin mağduriyeti kat be kat artmaktadır. Bu durumdan yararlanan zeytinyağı tüccarları; fiyatları aşağı çekmekte, yerli üreticiden ürün almak yerine Afrin yağına yönelmektedir. Zeytindalı Kapısından Tarım Kredi Kooperatifi yoluyla Türkiye’ye girişi sağlanan Afrin zeytinyağları için, ülkeye ihraç kaydıyla giriş yapan ürünlerin tamamında Akredite Laboratuvar analizi yapılmasına rağmen, Akredite Analiz Laboratuvarı şartı aranmamaktadır. Bu uygulama yağların, yeniden ihracata ve uluslararası gıda standartlarına uygunluğu açısından tartışmalıdır’’ dedi. Tülay Hatimğğulları Bakan Pakdemirli’nin yanıtlaması amacıyla verdiği soru önergesinde şunları söyledi:
-Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla satılan zeytin ve zeytinyağları için hangi
Afrinli üretici/ler ile anlaşma yapılmıştır?
-Zeytin Dalı Sınır Kapısı’ndan açıldığı günden bu yana Afrin’den hangi ürünler, ne
kadar miktarda getirilmiştir?
-Bugüne kadar Afrin’den getirilen zeytin ve zeytinyağından ne kadar gelir elde
edilmiştir? İfade edildiği gibi bu gelirin dağıtıldığı bahçe sahipleri kimlerdir?
- Söz konusu bahçelerden ÖSO mensuplarına ve sonradan Afrin’e yerleştirilen kişilere
dağıtılmış mıdır? Dağıtılmışsa kaç kişiye dağıtılmıştır?
- Cumhurbaşkanının açıklamış olduğu 100 günlük eylem planında Afrin bölgesinden
gelen zeytinyağının ihracat yetkisi Tarım Kredi Kooperatifine verilmiştir. Kurumun alım satım politikasının düzenli denetimi sağlanmakta mıdır?
- Zeytinyağı üreticilerinin talepleri doğrultusunda; Hatay’da bulunan diğer Tarım
- Kooperatiflerine de satın alım ve satış yetkisi tanınacak mıdır?
- Tarım Kredi Kooperatifinin her ay hangi firmaya kaç ton yağ sattığının açıklanması için çalışmalarınız var mıdır?
- İhraç kaydı ile ülkeye sokulan yağların 180 gün içerisinde yeniden ihraç kaydı
açılabilmesi, yağın iç pazarda dolaşıma sokulmasına ve fiyatların manipüle edilmesine neden olmaktadır. Buna engel olmak için çalışmalarınız olacak mıdır?
- Türkiye’ye ihraç kaydıyla giriş yapan ürünlerin tamamına Akredite Laboratuvar
analizi yapılmasına rağmen, Afrin zeytinyağlarında Akredite Analiz Laboratuvarı şartı neden aranmamaktadır?
- Yerli zeytinyağı üreticilerini desteklemek üzere çalışmalarınız var mıdır? Afrin
zeytinyağı nedeni ile yaşadıkları mağduriyetleri gidermek üzere planlarınız var mıdır?
- Türkiye’de üretilen zeytinyağı fiyatlarının ucuz Afrin zeytinyağı ile kırılmasını
önlemek, üreticilerin ciddi şekilde artan girdi maliyetlerinin düşürülmesini sağlamak
