Artuklu Sarayı kazıları tarihe ışık tutuyor

Gazeteistasyon /Diyarbakır’ın ilk yerleşim yeri olan ve üzerinde Roma ve Artuklu Saraylarının kurulu olduğu Amida höyükte yapılan kazılar, burada yaşayan bir çok medeniyetin izlerini ortaya çıkardı. Kazı Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, devam eden kazılarda, kent tarihinin daha eskiye gidecek izleri bulmayı hedeflediklerini söyledi.

İç Kale’de bulunan ve Amida höyük diye anılan, zamanında Roma ve Artuklu medeniyetlerinin saray inşa ettiği Artuklu Sarayı’ndaki kazılar devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nce sürdürülen kazı çalışmalarının başkanlığını Dicle Üniversitesi Sanat Tarihi Tasarımı Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız yapıyor.

Kazı Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız

Merkezde yapılan ilk kazı

Bu kazının Diyarbakır merkezinde yapılan ilk kazı olduğunu ve 2018 yılında kazı çalışmalarına başladıklarını ifade eden Prof. Dr. Yıldız, “Bitirmek üzereyiz çok az kaldı. Kazıyla beraber restorasyon, konservasyon işlerine çok önem veriyoruz. Divanhaneyi ortaya çıkardık. Divanhane bölgenin meşhur divanhanelerindendir. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde burası için, ‘Mısır’daki Sultan Kalabun Medresesi dışında mozaik süslemeleri hiçbir yerde görmedim’ diyor. Cam ve taş mozaik süslemeleri vardır. Yaptığımız kazı çalışmalarında divanhane tamamıyla ortaya çıkarıldı” dedi. Prof. Dr. Yıldız, kazılar sonucunda bulunan sikkelerdeki yazılardan Amid Artuklularının Eyyubilere bağlı olduğunu anladıklarını, yine Artuklu dönemine ait en az iki kamyon dolusu seramik parçaları çıkardıklarını söyledi.

‘Turist sayısında artış olacaktır’

Kazı alanının yıllardır askeri alan olarak kullanıldığını, bu nedenle çok fazla tahribat yaşanmadığını belirten Prof. Dr. İrfan Yıldız, “Burası piarı yüksek olan bir yerdir. Yani Diyarbakır’ın turist sayısının artmasına çok katkısı olacaktır. Çünkü, Amida höyük kazı yeri, kent müzesi ile aynı kompleks alanı içerisindedir. Dolayısıyla turist sayısı artacaktır. Artuklu Sarayının kalan kalıntıları görünür hale gelecektir. Kabul salonu, divanhane, hamam, kaçış tüneli görünür olacaktır. Tünel, Sur dışına çıkıyor. Çok önemli derecede olan buluntularımız var. Daha da çıkmaya devam edecektir” şeklinde konuştu.

‘Şehir üç kez yakılmış’

Artuklu sarayındaki kazılara başlamadan önce, arkeologlarca buranın 5 bin yıllık olduğu şeklinde kayıtlara not düşüldüğünü ancak yapılan çalışmalarda 9 bin yıllık tarihin ortaya çıktığını kaydeden Prof. Dr. Yıldız, şunları söyledi: “Milattan Önce 7 bin yıllarına kadar veriler geliyor. Verilere göre, kesintisiz bir yerleşim olduğu netleşti. Geçen yıl yaptığımız kazılarda şehrin 3 kez yandığına ait izler çıktı. Milattan Önce 5 bin ile 5 bin 600 yılları arasında 3 kez yanmış. Bunlardan birinin TÜBİTAK’taki analizi bitti. Dolayısıyla o dönemde de zor ele geçen bir şehir olduğu, alındıktan sonrada şehri cezalandırmak için yakıldığını anlıyoruz.”

Prof. Dr. Yıldız, Diyarbakır isminin Roma döneminde Amidu-Amedi diye geçtiğini, İslam döneminde ise şehir merkezi için Amid isminin kullanıldığını belirterek, “Asur yazılı kaynaklarında ise Amedi isminin kullanıldığını görüyoruz. Kürtçede ise i harfi düşmüş, Amed olarak telaffuz ediliyor. Kadim bir şehir” şeklinde konuştu.

Hakkında admin

Tekrar kontrol edin

Vali Ali İhsan Su, Kayapınar ilçesinde muhtarlarla bir araya geldi

Gazeteistasyon- Diyarbakır Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Ali İhsan Su, Kayapınar İlçe Değerlendirme Toplantısında …

Bir cevap yazın